Z polskim na wakacjach!
25 maja 2010
Wielkimi krokami zbliżają się letnie wakacje, czas odpoczynku od szkoły, relaksu, oraz podróży. Nareszcie koniec z odrabianiem lekcji, noszeniem szkolnego plecaka i porannym wstawaniem. Wszyscy uczniowie mają prawo do zasłużonego odpoczynku. Pakując podróżne walizki nie zapominajmy jednak o ważnym towarzyszu letniego odpoczynku, który dzieciom kojarzyc się może przemożnie ze szkołą – o książkach.
Czytanie dla przyjemności to coś, do czego zarówno nauczyciele jak i rodzice zachęcają swoje dzieci, nie zawsze jednak skutecznie. W norweskich szkołach uczniowie regularnie odwiedzają szkolną bibliotekę, zaopatrzoną w książki przeznaczone dla dzieci w różnym wieku. Czytanie jest stałym elementem prac domowych, o przeczytanych książkach rozmawia się i pisze. Organizowane są czytelnicze konkursy, w których ścigają się ze sobą poszczególne klasy i szkoły. Mierzony jest regularnie poziom umiejętności ucznia w zakresie czytania ze zrozumieniem. Jednym słowem – szkoła efektywnie zachęca nasze dzieci do czytania ... po norwesku. Kto zaś może zachęcić je do czytania po polsku, czyli w języku, którym posługują się w domu? Ano, nikt inny tylko my – rodzice i nauczyciele języka ojczystego.
Przyjaźń naszego dziecka z książką musi rozpocząć się już w wieku przedszkolnym. Małe dzieci uwielbiają słuchać bajek i wierszy czytanych przez rodziców, przywiązują się do tych utworów, lubią słuchać ich wielokrotnie i szybko uczą się ich właściwie na pamięć. Takie wspólne czytanie zapewnia nawiązywanie i budowanie jeszcze głębszej więzi emocjonalnej między rodzicami a dziećmi – to świetny sposób wyciszania dziecka np. po całodziennej zabawie w przedszkolu i spędzania wspólnie czasu. To chwile które poświęcamy tylko dziecku, chwile, które znaczą więcej niż tylko przebywanie razem w pokoju. To chwile, które zapadają w pamięć, i zostają z nami na resztę życia.
Nieśmiertelne, od pokoleń ulubione wiersze Jana Brzechwy, Juliana Tuwima, Wandy Chotomskiej czy Doroty Gellner, baśnie braci Grimm czy Hansa Christiana Andersena to tylko początek długiej listy propozycji. Niech co wieczór zagoszczą w naszym domu choć na kilkanaście minut, a nasze dziecko wzbogaci swoje słownictwo i rozbudzi wyobraźnię. Jest to tym bardziej ważne w wypadku dzieci, których kontakt z językiem polskim jest ograniczony wyłącznie do rozmów z domu. Kupujmy książki podczas wakacji w Polsce, w antykwariatach znajdziemy mnóstwo uzywanych pozycji w dobrym stanie za niewielkie pieniądze. Róbmy zakupy w księgarniach i antykwariatach internetowych. Jeśli nie mamy akurat nastroju na czytanie – skorzystajmy z pomocy fachowców. Na stronie projektu fundacji TP "Świat bajek i baśni" znajdziemy najsłynniejsze wiersze i baśnie przeczytane przez znakomitych polskich aktorów.
Naszym początkującym czytelnikom musimy dawać dobry przykład. Wspólne wizyty w bibliotece publicznej mogą być wielką przyjemnością. Norweskie biblioteki są bezpłatne, oferują ogromne ilości książek, filmów, książek na płytach CD, a w każdej znajduje się tez kącik z zabawkami dla najmłodszych. Można w nich także korzystać z Internetu. Starajmy się dać dzieciom przykład również w domu. Mama czy tata z książką w ręce, to nie to samo co z pilotem telewizora. W ten sposób pokazujemy dzieciom wyraźnie, że czytanie jest przyjemnością.
Znakomitą formą czytelnictwa, zwłaszcza godną polecenia w wakacje, jest sluchanie książek w formie nagrań MP3. Każda podróż samochodem, choćby i dość krótka, może być świetnie urozmaicona przez słuchanie powieści w odcinkach czy bajek. Zyska na tym dziecko, przenosząc się w krainę wyobraźni, zyskają też rodzice – ciszę i spokój w samochodzie. Warto przed wakacyjnymi podróżami zgromadzić sobie „biblioteczkę” płyt CD, które w czasie podróży oddadzą nam wielkie przysługi. W dobie internetu znalezienie takich nagrań w sieci nie jest przecież zadnym problemem.
Dzieci, którym dużo czyta się na głos, z reguły łatwiej i szybciej uczą się same czytać. Ich słownictwo i wiedza o świecie są bogatsze, a ich wyobraźnia rozbudzona. Kiedy nareszcie przebrną przez proces poznawania liter i zaczną odkrywać przyjemność samodzielnego czytania, warto im podsuwać ulubione we wcześniejszym dzieciństwie wiersze i bajki. Czytanie dobrze znanego tekstu będzie łatwiejsze i sprawi im wiele radości.
Warto wspomnieć jeszcze na zakończenie, że dzieci, kótre sporo czytają samodzielnie, mają zazwyczaj znacznie mniejsze problemy z przyswojeniem zasad ortografii (są wzrokowo przyzwyczajone do wyglądu wyrazów). Dzieci takie dysponują szerszym zasobem słownictwa, łatwiej uczą się pisać i konstruować teksty. Dzięki sporej wiedzy ogólnej robią szybsze postępy w innych przedmiotach, bo umiejętność sprawnego czytania ze zrozumieniem jest przecież podstawą pracy z każdym podręcznikiem.
Jednym słowem – czytać warto, i warto czerpać z niego przyjemność. My, rodzice i nauczyciele, możemy wspomóc nasze dzieci w zaprzyjaźnianiu się z książkami. To wysiłek, który przyniesie same korzyści.
